Bạn đang xem: Nghiên cứu Văn hóa Việt Nam Văn hóa ứng xử với môi trường tự nhiên

Văn hóa ứng xử với môi trường tự nhiên

Huỳnh Công Tín. Mắm, đước, tràm

Email In

 

 MẮM, ĐƯỚC, TRÀM

Huỳnh Công Tín

Riêng “Tam vị” (mắm, đước, tràm), hi vọng được người bảo vệ nghiêm ngặt trong những “vườn sinh quyển tự nhiên” và được “tôn thờ” như ba vị “tam công”, ba ông “phúc, lộc, thọ”. Vì với Nam Bộ, tam vị có công mở đất. Cần gìn giữ tình cảm đẹp, thân thiện giữa người và cây vốn có trong quá khứ.

Lần cập nhật cuối lúc Thứ ba, 15 Tháng 1 2013 06:11 Chi tiết...

Lê Khánh Mai. Biển trong truyền thuyết và thơ ca dân gian Khánh Hoà

Email In

BIỂN TRONG TRUYỀN THUYẾT

VÀ THƠ CA DÂN GIAN KHÁNH HÒA

Lê Khánh Mai

Trong khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, Khánh Hòa có lẽ là một vùng đất mà tính chất biển, văn hóa biển được thể hiện một cách tập trung và đậm đặc nhất. Với 385 km bờ biển, hơn 200 hòn đảo lớn nhỏ ven bờ xen giữa các đầm, vịnh..., thiên nhiên đã ban tặng cho Khánh Hòa một không gian non nước hữu tình, một tiềm năng kinh tế phong phú, một nền văn hóa biển dồi dào, đa dạng mà không ở đâu có được. Cùng với những biến thiên lịch sử, những cuộc di dân mở đất về phương Nam, Khánh Hòa trở thành nơi giao thoa văn hóa giữa các dân tộc, các vùng miền trong khu vực, làm nên tính phong phú đa dạng và những sắc thái riêng độc đáo.

Lần cập nhật cuối lúc Thứ tư, 09 Tháng 1 2013 08:49 Chi tiết...

Nguyễn Thanh Lợi. Ghe bầu Lý Sơn (Quảng Ngãi)

Email In

GHE BẦU LÝ SƠN (QUẢNG NGÃI)

 Nguyễn Thanh Lợi

Trường Cao đẳng Sư phạm TW-TP.HCM

 Bài in trong Tạp chí Khoa học xã hội miền Trung, số 2, 2012

 

Ghe bầu là loại ghe đi biển chạy bằng buồm, chủ yếu dùng để vận chuyển hàng hóa. Đây là loại ghe của cư dân miền Trung, ra đời từ giữa thế kỷ XVI, có nguồn gốc tương đồng với loại thuyền prao (hay prau) của Mã Lai.

Lần cập nhật cuối lúc Thứ tư, 26 Tháng 12 2012 13:20 Chi tiết...

Nguyễn Thanh Lợi. Bão năm Thìn

Email In

BÃO NĂM THÌN (1904)

Nguyễn Thanh Lợi

Trường Cao đẳng Sư phạm TWTPHCM

 

Cách đây 102 năm, vào năm 1904, ở Trung Bộ và Nam Bộ đã hứng chịu những trận bão với mức độ tàn phá khốc liệt, có thể xem là những “cơn bão của thế kỷ”, không thua kém cơn bão số 5 hồi năm 1999. Trong ký ức sâu đậm của người dân, biến cố tự nhiên này vẫn cứ được truyền lại với câu nói cửa miệng:”Năm Thìn bão lụt”. Rất nhiều câu ca dao, bài vè được sáng tác trong dân gian để ghi nhớ sự kiện đặc biệt này

                                         Gặp em đây mới biết em còn

                               Hồi năm Thìn bão lụt, anh khóc mòn con ngươi

Lần cập nhật cuối lúc Thứ năm, 06 Tháng 12 2012 08:57 Chi tiết...

Đặng Thị Phong Lan. Chùa Thày – Sự kết hợp hài hoà kiến trúc dân gian và kiến trúc Phật giáo

Email In

CHÙA THÀY - SỰ KẾT HỢP HÀI HÒA
KIẾN TRÚC DÂN GIAN VÀ KIẾN TRÚC PHẬT GIÁO

Đặng Thị Phong Lan

Chùa Thày là một ngôi chùa nổi tiếng của vùng Quốc Oai (Hà Tây trước đây, Hà Nội hiện nay), gắn với vị sư tổ thời Lý Từ Đạo Hạnh, người có công truyền bá Phật giáo, xây dựng chùa, chữa bệnh, dạy nghề rối cho người dân nơi đây. Ra đời từ thời Lý, ngôi chùa là một địa chỉ quan trọng minh chứng cho sự phục hưng của Phật giáo TK XVII, đặc biệt là sự giao hòa giữa giáo lý này với tín ngưỡng dân gian của người Việt. Mối giao hòa ấy được thể hiện một cách sáng tạo qua quần thể kiến trúc của chùa và hang động quanh núi Sài Sơn với những biểu tượng kiến trúc độc đáo.

Lần cập nhật cuối lúc Thứ năm, 22 Tháng 11 2012 20:21 Chi tiết...

Đỗ Lai Thúy. Đồng bằng sông Cửu Long: Ứng xử với đất và nước

Email In

ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG: ỨNG XỬ VỚI ĐẤT VÀ NƯỚC

PGS.TS. Đỗ Lai Thúy

(Tạp chí Văn hoá - Nghệ thuật)

 

1. Không phải ngẫu nhiên mà người Việt gọi mảnh đất mình sinh sống là đất nước. Đất và nước là hai yếu tố cơ bản, từ khởi thủy, đã tác động đến sự hình thành và phát triển của cả tộc người Việt lẫn mỗi cá thể Việt. Đất và nước tạo nên môi trường sống, một môi trường sông nước, của người Việt, kể từ khi họ từ vùng chân/trước núi và thung lũng tiến xuống đồng bằng. Một môi trường mà con người vừa góp phần tạo nên nó vừa là một bộ phận của nó và do nó tạo nên.

Lần cập nhật cuối lúc Thứ tư, 31 Tháng 10 2012 15:50 Chi tiết...

Lê Văn Hoa. Tình hình nghiên cứu văn hóa biển đảo ở Khánh Hòa

Email In

TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
VĂN HÓA BIỂN ĐẢO Ở KHÁNH HÒA

 Lê Văn Hoa

1. Dẫn nhập

Do nguồn tài nguyên trên đất liền ngày càng cạn kiệt cùng với sự bùng nổ dân số, thế kỷ XXI được xem là “Thế kỷ của đại dương”. Khai thác biển trở thành một vấn đề quan trọng mang tính chiến lược của hầu hết tất cả quốc gia trên thế giới, kể cả các quốc gia có biển và không có biển. Chính vì vậy, việc đẩy mạnh nghiên cứu khoa học về công nghệ biển đang là một nhu cầu về nguyên, nhiên liệu, năng lượng, thực phẩm, không gian sinh tồn của con người về văn hóa, du lịch trong thời gian tới. Nền kinh tế của thế giới hiện đang phụ thuộc rất lớn đối với tiềm năng của biển. Có 75% tiềm năng công nghiệp của thế giới và dân số nằm trong khu vực rộng 500 km tính từ bờ biển [Nguyễn Hồng Thao 2008: 79].

Lần cập nhật cuối lúc Thứ tư, 09 Tháng 1 2013 08:47 Chi tiết...

Nguyễn Văn Kim. Biển với người Việt

Email In

 

BIỂN VỚI NGƯỜI VIỆT

PGS.TS Nguyễn Văn Kim

 

Trong tâm thức của người Việt, Đông Hải - Biển Đông là không gian thiêng gắn với thời lập quốc. Bao thế hệ người Việt đã hoài niệm về Cha rồng - Mẹ tiên, về công lao sinh thành, mở cõi của các bậc Thủy tổ. Từ biển, Lạc Long Quân đã về với đất liền, hiển linh như một Nhân thần, diệt trừ yêu quái, giáo hóa dân chúng, dạy cho dân biết cấy lúa, làm nghề thủ công.

Lần cập nhật cuối lúc Thứ sáu, 14 Tháng 9 2012 09:42 Chi tiết...

Phan An. Có một văn hoá biển đảo ở Việt Nam

Email In

CÓ MỘT VĂN HÓA BIỂN ĐẢO Ở VIỆT NAM

PGS.TS. Phan An

(Viện Phát triển Bền vững vùng Nam Bộ, Tp. Hồ Chí Minh)

1. Biển Việt Nam được biết đến trong các truyền thuyết sớm nhất có lẽ là cuộc chia li giữa Lạc Long Quân và Âu Cơ. Lạc Long Quân nói: Ta là loài Rồng, nàng là giống Tiên, khó ở với nhau. Nay ta đem năm mươi con về biển... Còn đảo được nhắc đến trong truyện cổ tích Sự tích quả dưa hấu, An Tiêm đã bị đày ra một đảo hoang ngoài cửa biển Nga Sơn (Thanh Hóa). Ở đảo, An Tiêm đã tạo nên một thương hiệu dưa hấu nổi tiếng...

Lần cập nhật cuối lúc Thứ tư, 09 Tháng 1 2013 08:48 Chi tiết...

Phạm Ngọc Trung. Sông, biển với văn hóa Việt Nam

Email In

 

SÔNG, BIỂN VỚI VĂN HÓA VIỆT NAM

Phạm Ngọc Trung

Hệ thống sông ngòi và biển đảo Việt Nam, trải qua hàng ngàn năm, không chỉ gắn bó và trở thành môi trường sống của người Việt mà còn là những con đường chuyên chở văn hóa, văn minh tạo nên dấu ấn của văn hóa sông biển trong văn hóa Việt Nam.

Lần cập nhật cuối lúc Thứ ba, 14 Tháng 8 2012 08:45 Chi tiết...

Trang 2 trong tổng số 6